Paul Citroen schilderde zichzelf op achttienjarige leeftijd als een zelfbewuste jongeman, met nonchalante lichaamshouding en stoere blik. Hij draagt een zwart kostuum en wit overhemd. Foto’s tonen echter aan dat Citroen er in die jaren veel jongensachtiger uitzag. Op dit zelfportret uit de collectie van Museum De Fundatie in Zwolle heeft hij zichzelf dus min of meer geïdealiseerd weergegeven. Citroen maakt echter geen contact en lijkt ook zo weer van het doek weg te kunnen lopen. Met zijn foto reageert Maarten Tromp op Citroens portret en de tweestrijd die het schilderij in zich draagt.

 

Tromp: ‘Ik maak vrijwel nooit selfies. Met deze foto reflecteer ik op het fenomeen zelfportret in een tijdperk van zelfpresentatie en profilering. Onze verschijning, met name digitaal, lijkt belangrijker geworden dan ons zijn. Is er nog ruimte voor onzichtbaarheid? Ons bestaan wordt in toenemende mate opgebouwd uit beelden, of je die nou zelf creëert of dat ze door anderen op jou geprojecteerd worden. Ik probeer altijd voorbij te gaan aan die beelden, op zoek naar wat ons als mensen bindt.’

At the age of eighteen, Paul Citroen painted himself as a self-conscious young man, with a nonchalant posture and tough look. He is wearing a black suit and white shirt. Photographs testify however that Citroen looked much more boyish in those years. In this self-portrait from the collection of Museum De Fundatie in Zwolle, Citroen has depicted himself more or less idealized. He does not make eye contact and he looks like he is about step away from the canvas. Photographer Maarten Tromp responds to Citroen's portrait and the duality that characterizes this painting.

 

Tromp: 'I hardly ever make selfies. With this picture, I reflect on the self-portrait phenomenon in an era of self-presentation and profiling. Our appearance, especially our digital appearance, seems to be more important than our personality. Is there still room for invisibility? Our existence is increasingly made up of images, whether you create them yourself or whether they are projected on you by others. I always try to ignore those images, looking for what binds us as people instead.'

Paul Citroen (1896-1983), Self-portrait, 1914

Collectie Museum De Fundatie, Zwolle

Maarten Tromp (1980), Self-portrait, 2017

 

Luister naar de podcast van museumdirecteur Ralph Keuning en fotograaf Maarten Tromp